Sağlık Tesisleri Elektriksel Ölçüm ve Kontroller/ Periyodik Elektrik ve Mekanik Tesisat Muayene Test ve Raporlama
GENEL AÇIKLAMA:
Sağlık Tesisleri genel olarak; Görüntüleme Merkezleri, Laboratuar Merkezleri, Tıbbi Tahlil Laboratuarları, Diyaliz Merkezleri, Aile Sağlığı Merkezleri, Özel Hastaneler/ Kamu Hastaneleri / Tıp Merkezleri, Üniversite Tıp Fakülteleri , Sağlık Bilimleri Araştırma Birimleri ve Polikliniklerin ilgili binalarıdır.
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğine göre zorunlu olan Periyodik Muayeneler için Ek-II Tablo-1 ve Tablo-3 de belirtilen tesisatlar azami yılda bir kez, Yoğun / kritik veya mobil / haraketli olan ekipmanların periyodik Muayeneler ise altı (6) ayda bir, bakım sonrası/ arıza / yenilenme sonrasında periyodik kontrol ve muayeneleri yapılarak kayıt altına alınmalıdır.
Sağlık Tesisleri ve Hastane elektrik tesisatları;
Alçak gerilim 400 / 230 / 115 V Alternatif akım / 120 V DC altında olan Doğru akım elektrik tesisatlarıdır. 50 V AC / 60 V DC üzerindeki elektrik gerilimleri insan sağlığı açısından elektriki şok / çarpılma tehlikesi gösterdiğinden elektrik tesisatları Topraklama tesisatları, Yıldırımdan Korunma tesisatları/ Paratoner- Parafudr gibi iç yıldırımlık ile ani gerilim yükselmeleri ve aşırı akımdan koruma sistemleri ile desteklenmeli ve periyodik muayene ve kontrolleri yapılmalıdır.
İnsan sağlığı ve kullanılan tıbbi cihaz güvenliği açısından Hata / Kaçak Akım Koruma Röleleri (RCD) fonksiyon testleri yapılarak açma akımı ve açma zamanı test edilmelidir.
Normal Elektrik Tesisatı ve Acil durum (Emergency ) Elektrik Tesisatları olarak muayene ve test ölçüm hizmetleri periyodik olarak yapılmalıdır.
Acil durum (Emergency ) Dizel Jeneratör Start / başlatma elektrik tesisatları,
Normal / Acil Aydınlatma elektrik tesisatları,
Doğru akımla çalışan araçlar, cihazlar doğru akım olarak veya Kesintisiz Güç Kaynaklarında 400 /230 V AC- Alternatif akım üretmek için invertör ile kullanılan dinamik KGK (UPS) kritik cihazların enerji ihtiyacı Ameliyathaneler, tıbbi cihazlar ve bilgi işlem, iletişim / otomasyon sistemleri v.b.
kesintisiz ve güvenli çalışması sağlanmalıdır.
Isıtma ve Soğutma HVAC sistemi ve /veya Kalorifer Tesisatının güvenli ve sürekli çalışmasının sağlanması,
Temiz ve güvenli Hava, Yoğun Bakım ve Temiz Oda (Clean Room) şartlarının sağlanması
TEMİZ, EMNİYETLİ VE KONTROLLÜ ORTAMLAR SAĞLIĞIMIZIN GÜVENCESİDİR.
CLEAN, SAFE AND CONTROLLED ENVIRONMENTS ARE THE ASSURANCE OF OUR HEALTH!
SAĞLIK TESİSLERİ PERİYODİK MUAYENE VE TESTLERİ
HANGİ TESİSAT VE EKİPMANLARA YAPILMALIDIR?
Tüm Alçak Gerilim Elektrik Tesisatları / Elektrik Pano Görsel Muayene / Fonksiyon Test / Yük testleri Enerji ve Yük altında / tüketim varken yapılmalıdır,
Topraklama tesisatları / Yıldırımdan korunma sistemi YKS – Paratoner tesisatları ise enerji yok iken periyodik muayeneleri ve ölçümleri yapılmalıdır,
Kritik Cihaz/ ekipman elektrik tesisatı yalıtım / izolasyon direnci testleri ve raporlama,
Zemin elektriksel yalıtım / izolasyon direnci testleri ve raporlama,
Tüm priz, aydınlatma ve elektro-mekanik ekipmanlar / tıbbi cihazlar için Artık / Kaçak Akım Röle (RCD) test ve raporlama,
Jeneratör / Jeneratör Seti Muayene testleri ve raporlama,
Akü tesisatları / Kesintisiz Güç Kaynakları Muayene / Akü Testleri ve raporlama,
Yangın Algılama Sistemi muayene, test ve raporlama,
Otomatik Yangın Söndürme Sistemi / Hidrant/ Boru Tesisatları muayene, test ve raporlama,
Basınçlı Kap Hava / Oksijen Tank – tesisatları muayene, test ve raporlama,
Kazan / Isıtma Sistemi tesisatları muayene, test ve raporlama,
Havalandırma Sistemleri / Fan / HVAC sistemleri muayene, test ve raporlama,
ELEKTRİK TESİSATI PERİYODİK KONTROL VE TESTLERİ
NİÇİN YAPILMALIDIR?
İLGİLİ YASA VE YÖNETMELİKLER
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında 25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “İş Ekipmanları Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” gereği elektrik tesisatı /topraklama tesisatı / yıldırımdan korunma -paratoner tesisatı , akümülatör tesisatı ve transformatör/ jeneratör tesisatları ile
Basınçlı Kaplar , Tanklar / Kazanlar ve tesisatları periyodik kontrolü zorunlu hale getirilmiştir. Ayrıca Uluslararası ISO ve EN / DIN standartlarına göre Hastane Binalarının Havalandırma tesisatları/ Isıtma -Soğutma/ Klima tesisatları projelendirme esasları ve testleri aşağıda verilmiştir.
İLGİLİ STANDARTLAR:
TS HD 60364-1; Bölüm 1: Ana prensipler, genel karakteristiklerin değerlendirilmesi ve tarifler Alçak Gerilim Elektrik Tesisatları için genel şartlar,
IEC 60079-17 Explosive Atmospheres -Part 17: Electrical installations inpection and maintenance
Bölüm:17 Patlayıcı Ortam - ATEX Elektrik Tesisatları için Test ve Bakım işlemleri
TS EN 62305-1; Bölüm 1: Genel kurallar Yıldırımdan korunma YKS – Paratoner tesisatları,
TS EN 62305-3; Bölüm 3: Yapılarda fiziksel hasar ve hayati tehlike Yıldırımdan korunma YKS – standartı
IEC 61557-5 Alçak gerilim dağıtım sistemlerinde elektriksel güvenlik - 1000 v a.a. ve 1500 v d.a.’ya kadar - Koruyucu düzenlerin denenmesi, ölçülmesi veya izlenmesi ile ilgili donanımlar
- Bölüm 5: Toprağa göre direnç
IEC 61557-6 Alçak gerilim dağıtım sistemlerinde elektriksel güvenlik - 1000 v a.a. ve 1500 v d.a.’ya kadar - Koruyucu düzenlerin denenmesi, ölçülmesi veya izlenmesi ile ilgili donanımlar
- Bölüm 6: RCD / Artık Akım Koruma Düzeneği
TS 1352-2 EN 60896-21 Akülerin kabul testleri ve Deney Metodları Standartı
TS EN 50272-2 Güvenlik kuralları- Sekonder bataryalar ve tesisatları için- Bölüm:2 Sabit tesis akümülatörleri
TS ISO 8528-5:2021 Gidip gelme hareketli içten yanmalı motorla tahrik edilen alternatif akım jeneratör grupları - Bölüm 5: Jeneratör grupları
TSE-TS EN 12601:2013 Jeneratör Set Emniyet
TS ISO 8528-13:2018 Gidip gelme hareketli içten yanmalı motor tahrikli alternatif akım Jeneratör grupları – Bölüm 13: Emniyet
TS-CEN-54-14 : 2018 Yangın algılama sistemleri planlama, tasarım, kurulum, devreye alma, kullanım ve bakım kılavuzu Standartı
TS EN 13445-5, TS EN 303-1, TS EN 303-3 ve TS EN 303-5 Kalorifer Kazanları ve Tesisatı standartları
TS 2025, TS EN 12952-6 ve TS-377-5 EN 12953-5 Su borulu Buhar Kazanlar ve tesisatları standartları
TS 1203 EN 286-1, TS EN 1012-1, TS EN 13445-5 Basınçlı hava tankları standartları
Hastanelerde Havalandırma Tesisatları ve Temiz oda Standartları
[1] ISO 14644 1-7 Cleanrooms and Associated Controlled Environments
[2] DIN 1946-4: Hastanelerde Klima Tesisatı (VDI Havalandırma Esasları) 1999
[3] DIN 1946-4: (Taslak)Havalandırma Tekniği -Kısım 4: Hastanelerde Havalandırma Tesisatları Tekniği
2004-2005
[4] DIN EN 1822, High Efficiency air filters (HEPA and ULPA filters)
[5] VDI 2167 Building Services in Hospitals Heating, Ventilation and Air Conditioning
[6] DIN EN 1751 Ventilation for buildings - Air terminal devices - Aerodynamic testing of damper and
valves
[7] TS EN 779 Hava filtreleri - Genel havalandırmada parçacık filtrelemek için –
Filtreleme performansının tayini standartı
[8] U.S. Federal Standart 209 D / 209 E / ISO 14644-1: Hava Temizliğinin Sınıflandırılması standartı
[9] ISO 14644-2: Uygunluk için Temiz Oda Testi standartı
[10] ISO 14644-3: Temiz Odaları ve İlişkili Kontrollü Ortamları Değerlendirme ve Ölçme Yöntemleri
KAYNAKLAR:
[1] 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu_ 20.06.2012 tarihli RG
[2] İş Ekipmanları Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı RG)
[3] İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (23.7.2016 – 29779 sayılı RG).
[4] Mühendis ve Makine dergisi Cilt: 57,Sayı: 680, Yıl: 2016, İş Ekipmanları Yönetmeliğinde yapılan Değişiklikler – Kazanlar /Sayfa 16-20 / Periyodik Kontrol Kriterlerinde Yapılan Değişiklikler tablosu
Yazarı: Mustafa Yazıcı / TMMOB Makina Mühendisleri Odası Onur Kurulu Üyesi-
[5] IX. ULUSAL TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ / 6-9 Mayıs 2009 tarihleri arasında Makina Mühendisleri Odası- İzmir Şubesi / Seminer Bildirisi / Sayfa 1205 / “HASTANE HİJYENİK ALANLARININ KLİMA VE HAVALANDIRMA PROJE HAZIRLAMA ESASLARI”
Yazarları: Orkun Baki ANIL / Alper ARSLAN / Ali BOYLU / Ekrem EVREN / Güniz GACANER / Ümmühan GENCER İbrahim İŞBİLEN / Akın KAYACAN / Tufan TUNÇ / Cahide TURSUN / Lale ULUTEPE
[6] HASTANE HİJYENİK ALANLARINDA KLİMA VE HAVALANDIRMA PROJE HAZIRLAMA ESASLARI,2012
Yazarı:Doç. Dr. Derya Burcu ÖZKAN
[7] FZL MÜHENDİSLİK web site:www.fzlmuhendislik.com.tr ; ABD ISO belgeleri kaynağı: http://www.iest.org
ACİL DURUM / ELEKTRİK TESİSATI
KULLANIM AMAÇLARI NELERDİR?
YEDEK ENERJİ : Kritik ve Önemli Sağlık tesisleri ve binalar, Hastaneler,
Ameliyathaneler, Enerji tesisleri, Yüksek Gerilim manevra işlemleri, Alçak gerilim Enerji odaları/ MCC Emergency / Acil enerji besleme sistemleri, Jeneratör start sistemleri, Yenilenebilir enerji sistemleri
GES / RES v.b.
GÜVENLİK SİSTEMLERİ: Tesis / Hastane Bina güvenliği, kamera, anons, ihbar ve Yangın Algılama ve Otomatik söndürme sistemlari,
SİSTEM ODALARI VE NETWORK SİSTEMLERİ: Bilgi Teknolojileri, IT Sistem odaları, kritik PC / bilgisayar Kesintisiz enerji besleme /UPS tesisatları.
İLETİŞİM SİSTEMLERİ VE INTERNET / INTRANET SİSTEMLERİ: Ulusal ve Tesis/Hastane içi dahili iletişim, haberleşme santralları, CCTV -Telsiz - mobil telefon verici anten tesisatları, wi-fi / İnternet sağlayıcı altyapı ve fiber-optik sistemleri v.b.
ACİL AYDINLATMA SİSTEMLERİ: Ana enerji / Ulusal enerji kesilmesi durumunda kaçış veya acil çıkış yol koridor ve merdiven acil aydınlatma besleme sistemleri.
